Met de adem beheers je je zenuwstelsel.
Pranayama is in Yoga de kunst van adembeheersing.
Bij yoga speelt de ademhaling een essentiële rol – zo niet *de* belangrijkste rol.
De ademhaling is de enige functie die vanuit het sympathische zenuwstelsel wordt aangestuurd, maar die je bewust kunt beïnvloeden en kunt verleggen naar het parasympathische zenuwstelsel. Door je ademhaling te beheersen, krijg je controle over lichaam en geest. Verander je je staat van sympatish naar parasympatisch. Van actief naar ontspanning. In een yoga sessie kan je in een oefening die veel inspanning vergt de parasympatische zenuwstelsel aanzetten, en dat is krachtig.
De ademhaling is van groot belang bij de start en de afronding van de beoefening, maar ook in het dagelijks leven draait alles erom. De manier waarop je ademt, bepaalt de kracht van je beoefening. We ademen niet alleen zuurstof in, maar ook levensenergie; we ademen ether in.
Hier zijn onze twee beste ademhalingstechnieken: ze zijn eenvoudig thuis uit te voeren en zeer krachtig als het gaat om het kalmeren van de geest, het vergroten van de longcapaciteit en het versterken van het immuunsysteem.
Humming bee – Brahmari Pranayama
De ‘zoemende bij’-ademhaling laat zich in vier woorden omschrijven: zoemen tijdens de uitademing. Het is een helende trilling, een vorm van reiniging door geluid.
Hoe eenvoudig het ook klinkt, het is krachtig.
Het werkt door middel van trillingen: het verhoogt het gehalte aan stikstofmonoxide in de neusholtes en het lichaam, verwijdt de bloedvaten, reinigt de keel (reiniging door geluid) en verbetert de werking van de nervus vagus.
De nervus vagus is de belangrijkste aanstuurder van het parasympatische zenuwstelsel en de voornaamste informatieverbinding tussen lichaam en hersenen (en vice versa). Deze zenuw reguleert onwillekeurige ‘rust- en herstelfuncties’ (ook wel bekend als ‘rest and digest’), zoals hartslag, spijsvertering en immuunreacties. Onderzoek wijst er ook op dat stimulering ervan de hersenen in een staat brengt waarin ze sneller nieuwe dingen kunnen leren. Het zou wel eens de sleutel kunnen vormen bij de behandeling van cognitieve stoornissen, zoals de ziekte van Alzheimer.
We zullen dieper ingaan op de nervus vagus in het onderdeel ‘Lichaamsbiologie’; dit onderwerp is zo omvangrijk dat er boeken van wel 600 pagina’s over zijn geschreven.
Zie hier hoe je de Zoemende bij adem doet:
Anulom Vilom – Afwisselende ademhaling
Anulom Vilom is een ademhalingstechniek waarbij afwisselend door het linker- en rechterneusgat wordt geademd: inademen door het ene neusgat (beginnend aan de linkerkant) en uitademen door het andere (de rechterkant). Deze ademhalingsmethode, die gedurende 5 tot 15 minuten kan worden beoefend, biedt tal van voordelen. Het belangrijkste voordeel is een optimale zuurstofopname en de afvoer van kooldioxide. Deze manier van ademhalen brengt de linker- en rechterhersenhelft in balans, vermindert stress en brengt de geest tot rust. Anulom Vilom Verbetert de longcapaciteit en hartfunctie en reguleert de bloeddruk. Het kalmeert ook het zenuwstelsel waardoor het ontspanning en mentale helderheid bevordert. De concentratie en focus worden verbeterd. Verder ontgift het lichaam door de zuurstofstroom en de bloedsomloop te stimuleren, hierdoor bevordert het immuunsysteem. Stresshormonen worden ook verlaagt waardoor je beter en dieper gaat slapen.
Zo voer je anulom vilom uit: